Słońce świeci, wiatr wieje – transformacja energetyczna w toku.

31 lipca 2023

Teraz, gdy słońce świeci najjaśniej, a letni wiatr przynosi oddech ulgi, zwracamy uwagę na temat, który zdaje się być na ustach wielu ekonomistów, ekologów, polityków, a także inwestorów - transformacja energetyczna. W dniach wakacyjnej sielanki może to wydawać się tematem zbyt ciężkim, niemniej jednak jego wagę oraz wpływ na gospodarkę, a co za tym idzie, na nasze codzienne życie, trudno przecenić.

W tym kontekście szczególnie ważne jest zrozumienie procesów, które obecnie zachodzą na polskim rynku energetycznym. Nasz kraj jest w trakcie olbrzymiej pokoleniowej zmiany, której konsekwencje odczujemy na wiele lat. Przyjrzyjmy się więc bliżej trendom, danym oraz polityce, które kształtują dzisiejszą scenę energetyczną w Polsce, a wszystko to w kontekście szeroko pojętej transformacji energetycznej.

Wakacje w pełni. Jakoś tak intuicyjnie, organizm broni się przed ciężkimi przemysłowymi tematami. A tymczasem, wiodącym tematem w serwisach ekonomicznym, ale także podgrzewającym i tak ciepłą atmosferę na warszawskiej giełdzie jest „ENERGETYKA”. Może warto więc, przyjrzeć się kilku twardym danym dotyczących tej branży z uwzględnieniem olbrzymiej pokoleniowej zmiany jaka dokonuje się na naszych oczach pod hasłem transformacji energetycznej.

Aby określić dokąd zmierzamy, musimy najpierw zdać sobie sprawę z tego gdzie jesteśmy. Według Agencji Rynku Energii 85% końcowego zużycia energii w Polsce jest pokrywane przez paliwa kopalne. 45% zużywanej energii pochodzi z węgla: 36% z węgla kamiennego i 9% z węgla brunatnego. 10% energii pochodzi ze źródeł odnawialnych, z czego aż 8% z biomasy (drewna). Energia wodna, fotowoltaika, energia wiatrowa, geotermalna i otoczenia pokrywają zaledwie 2% potrzeb energetycznych. Tendencje na przestrzeni dekady wyglądają nieco lepiej: widoczny spadek udziału węgla (-8 p.p) i ropy naftowej (-2 p.p.), wzrost udziału gazu ziemnego (+3 p.p.) i jakże pożądany wzrost energii odnawialnej (+6 p.p.). Tempo i stan transformacji energetycznej mierzony jest wskaźnikami. Zwróćmy uwagę na dwa z nich: wskaźnik emisji gazów cieplarnianych i różnica między popytem a podażą energii oczywiście w europejskim kontekście. Zwłaszcza pierwszy ze wskaźników wygląda w Polsce bardzo źle. Średnia unijna redukcja emisji gazów cieplarnianych od 1990 r. do 2021 r. wynosi 29%. Względem 2005 r. spadek ten wyniósł 23,8%. W Polsce od 2005 r. (rok rozpoczęcia systemu handlu uprawnieniami do emisji) jest to symboliczny i w sumie tragiczny w swej wymowie 1% (!!!). Niewątpliwie dążenie do choćby średniej unijnej będzie determinowało kierunek transformacji w kierunku szeroko rozumianego atomu. Innym wskaźnikiem będący determinantą wyznaczającą tempo transformacji (konieczność jej znacznego przyśpieszenia) jest klin importowy. Od lat obserwowany jest wzrost zużycia energii całkowitej w polskiej gospodarce. Na przestrzeni lat 2012‒2021 krajowe zużycie wzrosło o 12% (495 PJ). Jednocześnie zmniejsza się krajowa podaż energii pierwotnej – głównie przez spadek wydobycia surowców energetycznych i na tym tle wbrew obowiązującej retoryce bardzo powolny rozwój OZE.

Aby zwiększyć tempo rozwoju OZE konieczne są inwestycje infrastrukturalne. W ciągu analizowanych 10 lat podaż energii krajowej spadła o 14% (-410 PJ). Oznacza to rosnącą zależność polskiej gospodarki od importu energii zza granicy.

Komentuje Marcin Lau Główny Analityk Phinance S.A.

Jaki jest rządowy pomysł na zmianę tempa i nadanie kierunków transformacji energetycznej? To ma być domena Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego. Podmiot ze 100-proc. udziałem skarbu państwa, przejmie od firm energetycznych ich spółki, w których ulokowano elektrownie węglowe i inne „brudne aktywa”. Łącznie chodzi o 67 bloków energetycznych, które w 2022 r. wyprodukowały 50 proc. zużytej w Polsce energii. Reakcją na pierwsze konkretne informacje dotyczące przejmowania tychże aktywów były euforyczne wzrosty spółek energetycznych na giełdzie. PGE, Tauron, Enea i Energa otrzymały od Ministerstwa Aktywów Państwowych oferty przejęcia ich spółek węglowych i jeśli transakcja dojdzie do skutku to MAP (Ministerstwo Aktywów Państwowych) za pieniądze z Funduszu Prywatyzacji odkupi podmioty. Spółka PGE Górnictwo zostanie przekształcona w NABE i do niej zostaną włączone pozostałe firmy. To oznacza podwójną korzyść. Jedną na skutek zdjęcia ze spółek energetycznych ciążących im węglowych aktywów, a z drugą gdyż wiąże się z napływem gotówki za wnoszone aktywa. Inwestorzy bardzo ciepło zareagowali na te wiadomości windując mocno w górę kursy akcji tych spółek. Trzeba pamiętać jednak, że spółki te pozyskane w ten sposób środki wykorzystają na transformację energetyczną (infrastruktura, OZE, atom) będą więc ze względów rudymentalnych opisanych w pierwszym akapicie, olbrzymim jak na ich dotychczasową skalę działalności procesie inwestycyjnym.

Obserwujemy dużą dynamikę zmiany na polskim rynku energetycznym w kontekście szeroko pojętej transformacji energetycznej. Polska, choć nadal w dużej mierze oparta na paliwach kopalnianych, wyraźnie zmierza w kierunku zwiększenia udziału energii odnawialnej w swoim miksie energetycznym. Mimo to, istnieją duże wyzwania związane z emisją gazów cieplarnianych oraz rosnącą zależnością od importu energii.

Właściwe zarządzanie tym procesem, odpowiednia polityka oraz odpowiednie inwestycje będą kluczowe dla skutecznej i efektywnej transformacji energetycznej w Polsce, z korzyścią dla całej gospodarki oraz dla zdrowia.

Powiązane artykuły

NVIDIA: Rewolucja ai czy kolejna bańka spekulacyjna

NVIDIA: Nowa rewolucja czy kolejna bańka spekulacyjna?

Wydaje się, że o fenomenie sztucznej inteligencji, o najpopularniejszej spółce na świecie napisano już prawie wszystko. Rozważmy przyszłość tej amerykańskiej spółki, na dwóch skrajnych biegunach. Fundamentalne wartości czy spekulacja? Jedni uważają, że za NVIDIĄ stoją fundamentalne wartości, więc wzrost wartości spółki (2,8 bln dol.), nawet w tym niespotykanym tempie, jest fundamentalnie (ekonomicznie) uzasadniony i w…
Czytaj artykuł

Rynki akcji na rekordowych wzrostach, ale pojawiają się sygnały ostrzegawcze

Indeks VIX, który mierzy oczekiwaną zmienność rynku, jest na rekordowo niskim poziomie. Wojna handlowa USA-Chiny i rosnące napięcia geopolityczne mogą stanowić zagrożenie dla dalszych wzrostów. Dużo zmian widać też w cenach surowców. Miedź drożeje ze względu na rosnący popyt ze strony infrastruktury AI. Natomiast powodem wzrostu cen złota i srebra są obawy o inflację i…
Czytaj artykuł
sto lat złotówki - jakie są perspektywy na przyszłość

Sto lat Złotego: perspektywy na przyszłość

Minęło równo sto lat od wprowadzenia do obiegu złotówki. Ta zacna historyczna okoliczność niech będzie pretekstem do określenia teraźniejszych perspektyw dla rodzimej waluty. Historia złotego Mało brakowało, a „złoty” nie byłby „złotym”, a… „lechem”. Można by podejrzewać ministra Władysława Grabskiego o profetyczne zdolności. Po odzyskaniu niepodległości 5 lutego 1919 roku minister skarbu wydał dekret zapowiadający…
Czytaj artykuł
Sztuczna inteligencja i jej wpływ na rynek pracy

Sztuczna inteligencja a rynek pracy: Jak “AI” zrewolucjonizuje rynek?

Wprowadzenie Godzina poranna. Telewizja biznesowa. Rozmowa prowadzącego z dwoma Gośćmi porannego programu: „Panowie. Czy wyobrażacie sobie sytuację, w której jedna sztuczna inteligencja zadaje pytanie, a dwie inne sztuczne inteligencje w formie pozorowanego sporu na nie odpowiadają…? A my w tym czasie pilibyśmy kawę…” Automatyzacja procesów i rosnące znaczenie sztucznej inteligencji Automatyzacja procesów, rosnące znaczenie robotów…
Czytaj artykuł
akcje na giełdzie - ocena perspektywy na przyszłość

Złoty czas surowców i hossa na rynku akcji, a jak zachowają się stopy procentowe?

Po oszałamiającym kwietniu, gdy rynki finansowe wciąż zaliczają wzrosty, nadchodzi czas na refleksję nad tym, co przyniesie maj. Co kolejne miesiące przyniosą na giełdzie i czy obligacje stają się obszarem zwiększonego zainteresowania inwestorów? Jednocześnie surowce nadal pozostają w tendencji wzrostowej, gdzie upatrujemy teraz główne szanse, a gdzie kryją się potencjalne zagrożenia? Wszystko to skłania do…
Czytaj artykuł

FED a stopy procentowe: co dalej z rynkowymi trendami?

Czy najgwałtowniejszy cykl podwyżek stóp procentowych w USA od 1981 roku na pewno dobiegł końca? Łącznie od marca 2022 roku do lipca 2023 roku stopa funduszy federalnych została podniesiona o 525 pb. W poprzednich dwóch cyklach zacieśniania polityki monetarnej (w latach 2004-06 i 2015-18) stopy były podnoszone tylko po 25 pb. Co więcej, po raz…
Czytaj artykuł
Obligacje detaliczne COI i EDO

Inflacja i jej wpływ na oprocentowanie obligacji detalicznych.

Inwestowanie jest procesem ciągłym, polegającym na nieustannym analizowaniu, planowaniu, wykonywaniu transakcji oraz ich późniejszej ocenie. Przez długi czas, liczony w latach, poważną konkurencją dla funduszy inwestycyjnych budowanych na obligacjach skarbowych hurtowych były obligacje detaliczne indeksowane inflacją, których wyłącznym dystrybutorem jest PKOBP i PEKAO SA.  Podczas gdy największy fundusz obligacji skarbowych zgromadził 2,5 mld, w samym…
Czytaj artykuł

Obniżki stóp procentowych, rekordowe dywidendy i kurs złotego w cieniu zarzutów dla prezesa NBP

Historycznie najwyższe wypłaty dywidend i zbliżające się zmiany wysokości stóp procentowych - czego w perspektywie miesiąca możemy spodziewać się na rynkach inwestycyjnych? AKCJE Z perspektywy scenariusza bazowego, zakładanego na początku roku dla notowań akcji na giełdach, oddalające się w USA obniżki stóp procentowych, to bardzo dobra wiadomość. Coraz bardziej widoczna staje się możliwość dalszych wzrostów…
Czytaj artykuł

Zobacz również