Jak ocenia się koniunkturę na rynku akcji, gdy na giełdzie notowane są setki, albo tysiące spółek? Z pomocą przychodzą indeksy giełdowe. Amerykańskie banki inwestycyjne postanowiły zainwestować na polskiej giełdzie. Duży napływ kapitału doprowadził do dawno niewidzianego wzrostu notowań poszczególnych spółek, a to z kolei powoduje, że indeksy giełdowe obrazujące koniunkturę dotarły do rekordowych poziomów. Komunikaty płynące z GPW pełne są przy notowaniach skrótu „ATH”. Ten zaadoptowany do slangu finansowego skrót, oznacza rekord wszech czasów („All Time High”).

Najdłużej notowanym indeksem na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie jest WIG. Obejmuje akcje wszystkich spółek notowanych na rynku podstawowym, liczony jest od 16 kwietnia 1991. Jego wartość bazowa to zaledwie 1000 pkt. Jak doskonała jest koniunktura na GPW, obrazuje osiągnięcie przez ten indeks po raz pierwszy w historii poziomu 100.000 pkt w dniu 24.04.2025 roku (według cen zamknięcia). Jest to rekord wszech czasów.

Mamy podawane przez wyspecjalizowaną spółkę – GPW Benchmark, dwa inne bardzo ważne indeksy, obrazujące koniunkturę w segmencie małych i średnich spółek (nazywanych w finansowym slangu pieszczotliwie „misiami”). To mWIG40 i sWIG80. Indeks średnich spółek (middle z ang. środek) ustanowił nowy historyczny szczyt 14 maja na poziomie 8 137,57 pkt. Wzrostem o 1,08 proc. ten sam dzień zakończył sWIG80 (small z ang. „mały”), który pobił rekord wynoszący obecnie 29 155,97 pkt.

Nie co inaczej sytuacja wygląda z indeksem WIG20 (nazywanym indeksem blue chipów czyli największych spółek). Ponieważ składowymi tego indeksu są w dużej mierze spółki skarbu państwa, nazywany on jest nieformalnie „WIGiemPaństwowym” albo „WIGiem Skarbu Państwa”. 5 spółek o największym udziale to: PKO BP (14,14% udziału w indeksie), KGHM (10,97%), PKN Orlen (9,78%), Allegro (9,19%) i PZU (8,93%). Tylko tych pięć spółek odpowiada za ponad połowę zmian indeksu! Mają one większy wpływ na indeks WIG20 niż pozostałe 15 spółek razem wziętych. Rekordy tego indeksu to dość abstrakcyjnie brzmiące poziomy przekraczające 3.900 pkt. Obecna wartość tego indeksu jest daleka od ATH. Pokazuje to, że dobór spółek do indeksu, w porównaniu z innymi indeksami nie był szczególnie szczęśliwy. Daleka od rekordów wartość indeksu może oznaczać też mniejszą efektywność zarządzania spółkami, które wchodzą w skład indeksu albo…że indeks ten ma większe pole do wzrostu niż inne indeksy.

Oprócz funkcji informacyjnej są często odniesieniem dla oceny skuteczności zarządzających aktywami. Są samodzielnym lub częściowym elementem tzw. benchmarku. Skuteczność funduszy ocenia się na podstawie tego, jak ich wynik różni się od benchmarku czyli czy stopa zwrotu z inwestycji w taki fundusz jest wyższa czy niższa od takiego odniesienia.