Jak rozpocząć edukację finansową dzieci

22 września 2023

Edukacja finansowa dzieci jest ważna, ponieważ pomaga w kształtowaniu dobrych nawyków finansowych, zwiększa świadomość finansową, utrzymuje stabilność finansową w przyszłości, pozwala uniknąć problemów finansowych w dorosłym życiu i rozwija umiejętności przedsiębiorcze.

Wczesna edukacja finansowa pomaga dzieciom zrozumieć wartość pieniądza i kształtuje w nich pozytywne nawyki finansowe, takie jak oszczędzanie, inwestowanie i planowanie budżetu. Dobrze wykształcone nawyki finansowe u dzieci pomagają utrzymać stabilność finansową w przyszłości. Dzieci, które uczą się zarządzać pieniędzmi od młodego wieku, będą bardziej skłonne do inwestowania w siebie i swoją przyszłość.

1. Kiedy zacząć edukację finansową?

Nigdy nie jest za wcześnie, aby zacząć uczyć dzieci podstawowych umiejętności finansowych. W zależności od wieku dziecka, można zacząć od bardzo prostych pojęć, takich jak rozpoznawanie różnych nominałów pieniędzy, użyteczność pieniądza, aż do bardziej zaawansowanych tematów, takich jak oszczędzanie, inwestowanie i budowanie budżetu.

Oto kilka sugestii, jak wprowadzać dzieci w tematykę finansową, w zależności od wieku:

· w wieku przedszkolnym (3-5 lat): można nauczyć dzieci rozpoznawania różnych nominałów pieniędzy, pomagać im z liczeniem monet i banknotów oraz pokazywać, jak płacić za drobne zakupy w sklepie.

· w wieku wczesnoszkolnym (6-10 lat): można uczyć dzieci o oszczędzaniu i o tym, jak zdobywać pieniądze. Można też pomóc im w ustawianiu celów finansowych, takich jak zaoszczędzenie określonej sumy pieniędzy na zakup ulubionej zabawki.

· w wieku późnoszkolnym (11-18 lat): można zacząć wprowadzać bardziej zaawansowane tematy, takie jak budżetowanie, inwestowanie i zarządzanie kredytem. Można też pomóc dziecku w założeniu konta oszczędnościowego i nauczyć je, jak korzystać z karty debetowej.

Ważne jest, aby uczyć dzieci umiejętności finansowych w sposób dostosowany do ich wieku i doświadczenia życiowego. Powinno to być także uzupełnione o właściwe przykłady, ponieważ dzieci uczą się również na podstawie obserwacji i doświadczeń rodziców.

2. Jak (nie) mówić dzieciom o pieniądzach? 

Nie mówienie dzieciom o pieniądzach może wprowadzać je w błąd i uniemożliwiać zdobycie umiejętności finansowych. Dzieci muszą nauczyć się, że pieniądze są istotne w życiu i że ich właściwe zarządzanie może zapewnić bezpieczeństwo finansowe i osiągnięcie celów.

Oto kilka sugestii, jak mówić dzieciom o pieniądzach w sposób pozytywny i skuteczny:

1. Unikaj używania słów negatywnych lub wartościujących, takich jak "brak pieniędzy" lub "to zbyt drogie". Zamiast tego, skup się na mówieniu o tym, jak możesz planować i oszczędzać, aby osiągnąć cel.

2. Zachęcaj dzieci do zadawania pytań na temat pieniędzy. Odpowiadaj na nie w sposób dostosowany do ich wieku i poziomu zainteresowania.

3. Pokaż dzieciom, jak zarządzasz swoimi finansami. Możesz pokazywać, jak tworzysz budżet, oszczędzasz pieniądze i inwestujesz. To pomoże dzieciom zrozumieć, jak ważne jest zarządzanie pieniędzmi.

4. Ucz dzieci, jak porównywać ceny i szukać okazji. Możesz pokazać im, jak działa kuponowanie lub jak szukać ofert specjalnych.

5. Uczyń rozmowę o pieniądzach zabawą i angażującą. Możesz zorganizować rodzinne gry planszowe lub udawać, że robisz zakupy, aby pomóc dzieciom nauczyć się podstawowych pojęć finansowych.

Ważne jest, aby rozmawiać z dziećmi o pieniądzach w sposób pozytywny i zrozumiały. Dzieci muszą zrozumieć, że pieniądze są ważne, ale że nie są one najważniejsze w życiu.

Dzieci powinny zrozumieć, że pieniądze to środek do osiągania sukcesu i realizacji marzeń a nie cel sam w sobie.

3. Czy i jakie kieszonkowe dawać dzieciom?

Decyzja o dawaniu dzieciom kieszonkowego powinna być podejmowana indywidualnie przez każdą rodzinę, biorąc pod uwagę wiele czynników, takich jak sytuacja finansowa, wiek dziecka i cel, na który przeznaczane są pieniądze.

Od najmłodszego wieku warto zwracać uwagę na jedną rzecz: żeby na pytanie "kupisz mi ?” nie odpowiadać „nie, bo nie” albo „nie, bo to za drogie”.

„Nie, bo nie” to odpowiedź lekceważąca i dająca dziecku sygnał, że pieniądze to sfera niedostępna. Dziecko ma prawo wiedzieć, a skoro pyta, to przejawem szacunku wobec niego będzie udzielenie mu odpowiedzi. Zanim natomiast dziecko zrozumie komunikat „nie, bo to za drogie”, musi nauczyć się wielu rzeczy: że rodzice dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, że pieniądze które rodzice mają w bankomacie, komórce nie biorą się znikąd a z czasu rodziców i ich pracy. 

Ważne jest, aby dzieci uczyły się wartości pieniądza i umiejętności zarządzania finansami. Dając im kieszonkowe, mogą nauczyć się planowania budżetu, oszczędzania i podejmowania decyzji finansowych. Jednakże, rodzice powinni zapewnić wytyczne dotyczące wydatków kieszonkowego, aby pomóc dziecku w podejmowaniu właściwych decyzji.

Kiedy decydujesz, ile kieszonkowego dziecko powinno otrzymywać, warto wziąć pod uwagę jego wiek, potrzeby i cele. Pamiętaj, że kieszonkowe powinno być na tyle niskie, aby dziecko musiało podejmować decyzje, ale jednocześnie wystarczająco wysokie, aby dać mu poczucie odpowiedzialności za wydawanie pieniędzy.

Warto również pamiętać, że dawanie kieszonkowego nie powinno być nagrodą za dobre zachowanie lub oceny, ponieważ może to wpłynąć na to, że dziecko zacznie oczekiwać nagrody za każde dobre zachowanie, co z kolei może wpłynąć negatywnie na jego motywację i podejście do nauki czy pracy.

Kieszonkowe zawsze jest indywidualną, autonomiczną decyzją rodziców. Dawanie kieszonkowego może być dobrą okazją do nauczenia dzieci wartości pieniądza i umiejętności zarządzania finansami, ale decyzja ta powinna być podejmowana indywidualnie przez każdą rodzinę.

4. Co zrobić jeśli dziecko „źle” wydaje swoje pieniądze?

Ideą dawania kieszonkowego jest samodzielne dysponowanie nim. Warto jest ustalić zasady i ramy wydatków. Muszą być one realne i ustalone a nie narzucone. Dziecko samo gospodaruje pieniędzmi i ponosi tego konsekwencje. Jeśli zauważymy, że dziecko „źle” wydaje swoje pieniądze, istnieje kilka kroków, które można podjąć, aby pomóc mu lepiej zarządzać swoimi finansami:

1. Porozmawiaj z dzieckiem - zapytaj, dlaczego wydaje pieniądze w taki sposób i jakie cele ma na myśli. Może to pomóc zrozumieć, dlaczego podejmuje pewne decyzje finansowe i jakie są jego priorytety.

2. Naucz planowania - pomóż zaplanować wydatki i zobaczyć, jakie są jego miesięczne koszty. Możesz również pomóc ustalić budżet i planować wydatki na przyszłość.

3. Przypomnij o oszczędzaniu - pokaż, jak oszczędzać pieniądze i dlaczego jest to ważne. Wspólnie ustalcie cele oszczędnościowe i porozmawiajcie jak te cele osiągnąć.

4. Ustal granice - warto z dzieckiem granice, jeśli martwisz się, że wydaje ono zbyt wiele pieniędzy. Na przykład, możesz uzgodnić, że dziecko może wydawać tylko pewną kwotę pieniędzy w ciągu tygodnia lub miesiąca.

5. Pomóż dziecku zrozumieć konsekwencje - jeśli wydaje zbyt wiele pieniędzy, możesz pokazać mu, jakie są konsekwencje takiego zachowania. Możesz na przykład pokazać, jak mało zostanie mu pieniędzy na pozostałe potrzeby, jakie są koszty finansowe związane z kupowaniem na kredyt lub jakie są konsekwencje braku oszczędności na przyszłość.

6. Bądź dobrym przykładem - dzieci najlepiej uczą się naśladując swoich rodziców, dlatego ważne jest, aby pokazywać dziecku dobre przykłady finansowe, takie jak oszczędzanie, budżetowanie i planowanie wydatków.

5. Czy angażować dziecko w planowanie domowego budżetu?

Angażowanie dziecka w planowanie domowego budżetu może być korzystne dla jego rozwoju finansowego i umiejętności zarządzania pieniędzmi w przyszłości. Jednak, należy to robić w odpowiedni sposób, dostosowując poziom zaangażowania do wieku dziecka.

Dzieci już od wczesnego dzieciństwa powinny uczyć się, że pieniądze nie są nieograniczonym zasobem i że trzeba nimi rozsądnie zarządzać. Można zacząć od wprowadzenia do domowego budżetu i wyjaśnienia, co to znaczy i jak działa. Można też pomóc dziecku w tworzeniu listy wydatków domowych, takich jak jedzenie, ubrania, czynsz czy rachunki.

Jeśli dziecko jest starsze, można zacząć rozmawiać z nim o planowaniu budżetu i prosić o jego sugestie w temacie oszczędzania pieniędzy, wyboru tańszych produktów lub porównywania cen. Dzieci mogą też pomagać w zakupach i porównywaniu cen, aby zobaczyć, jakie produkty są bardziej opłacalne.

Ważne jest jednak, aby nie przerzucać odpowiedzialności za cały domowy budżet na dziecko, ponieważ to zadanie powinno być realizowane przez dorosłych. Wszelkie decyzje powinny być podejmowane przez rodziców, którzy mają większe doświadczenie w zarządzaniu finansami i którzy ponoszą ostateczną odpowiedzialność za budżet domowy.

Podsumowując, angażowanie dziecka w planowanie domowego budżetu jest dobrym pomysłem, ale należy to robić w sposób dostosowany do wieku dziecka i zachowując równowagę między jego zaangażowaniem, a odpowiedzialnością dorosłych.

6. Edukacja finansowa dorosłych

Jeszcze całkiem niedawno o edukacja finansowej mówiło się bardzo mało albo wcale. Pieniądze były tematem zarezerwowanym dla dorosłych i w wielu tomach stanowiło swego rodzaju tabu. Efektem są braki w rozumieniu mechanizmów finansowych i podstawach wiedzy ekonomicznej. Jednak nigdy nie jest za późno na edukację. Czytaj książki ​i artykuły ekonomiczne, analizuj swoje wydatki i wysnuwaj wnioski, planuj budżet ​z wyprzedzeniem miesięcznym, kwartalnym i ​rocznym.

Warto też prosić o wsparcie bardziej doświadczone osoby jak doradca finansowy. W Phinance wiem, że edukacja klienta jest ważna bo pomaga zrozumieć istotę celu, jego długoterminowość. Pomagamy zrozumieć, na jakiej zasadzie działają mechanizmy ekonomiczne oraz finansowe, które w danej chwili są najkorzystniejsze dla naszych Klientów. Zależy nam na budowaniu stałych relacji z Klientami, które będą opierać się na zrozumieniu i wzajemnym zaufaniu.

Edukacja finansowa dla dorosłych jest niezwykle ważna, ponieważ pozwala ludziom nauczyć się jak zarządzać swoimi finansami w sposób skuteczny i odpowiedzialny.

Powiązane artykuły

Sztuczna inteligencja i jej wpływ na rynek pracy

Sztuczna inteligencja a rynek pracy: Jak “AI” zrewolucjonizuje rynek?

Wprowadzenie Godzina poranna. Telewizja biznesowa. Rozmowa prowadzącego z dwoma Gośćmi porannego programu: „Panowie. Czy wyobrażacie sobie sytuację, w której jedna sztuczna inteligencja zadaje pytanie, a dwie inne sztuczne inteligencje w formie pozorowanego sporu na nie odpowiadają…? A my w tym czasie pilibyśmy kawę…” Automatyzacja procesów i rosnące znaczenie sztucznej inteligencji Automatyzacja procesów, rosnące znaczenie robotów…
Czytaj artykuł
akcje na giełdzie - ocena perspektywy na przyszłość

Złoty czas surowców i hossa na rynku akcji, a jak zachowają się stopy procentowe?

Po oszałamiającym kwietniu, gdy rynki finansowe wciąż zaliczają wzrosty, nadchodzi czas na refleksję nad tym, co przyniesie maj. Co kolejne miesiące przyniosą na giełdzie i czy obligacje stają się obszarem zwiększonego zainteresowania inwestorów? Jednocześnie surowce nadal pozostają w tendencji wzrostowej, gdzie upatrujemy teraz główne szanse, a gdzie kryją się potencjalne zagrożenia? Wszystko to skłania do…
Czytaj artykuł

FED a stopy procentowe: co dalej z rynkowymi trendami?

Czy najgwałtowniejszy cykl podwyżek stóp procentowych w USA od 1981 roku na pewno dobiegł końca? Łącznie od marca 2022 roku do lipca 2023 roku stopa funduszy federalnych została podniesiona o 525 pb. W poprzednich dwóch cyklach zacieśniania polityki monetarnej (w latach 2004-06 i 2015-18) stopy były podnoszone tylko po 25 pb. Co więcej, po raz…
Czytaj artykuł
Obligacje detaliczne COI i EDO

Inflacja i jej wpływ na oprocentowanie obligacji detalicznych.

Inwestowanie jest procesem ciągłym, polegającym na nieustannym analizowaniu, planowaniu, wykonywaniu transakcji oraz ich późniejszej ocenie. Przez długi czas, liczony w latach, poważną konkurencją dla funduszy inwestycyjnych budowanych na obligacjach skarbowych hurtowych były obligacje detaliczne indeksowane inflacją, których wyłącznym dystrybutorem jest PKOBP i PEKAO SA.  Podczas gdy największy fundusz obligacji skarbowych zgromadził 2,5 mld, w samym…
Czytaj artykuł

Obniżki stóp procentowych, rekordowe dywidendy i kurs złotego w cieniu zarzutów dla prezesa NBP

Historycznie najwyższe wypłaty dywidend i zbliżające się zmiany wysokości stóp procentowych - czego w perspektywie miesiąca możemy spodziewać się na rynkach inwestycyjnych? AKCJE Z perspektywy scenariusza bazowego, zakładanego na początku roku dla notowań akcji na giełdach, oddalające się w USA obniżki stóp procentowych, to bardzo dobra wiadomość. Coraz bardziej widoczna staje się możliwość dalszych wzrostów…
Czytaj artykuł

Hipoteka a zwrot prowizji bankowej: Jak odzyskać pieniądze po wcześniejszej spłacie kredytu?

Prowizja bankowa to opłata za korzystanie z usług instytucji. Zaciągając kredyt hipoteczny, często musimy zapłacić za rozpatrzenie wniosku, uruchomienie kredytu albo spłatę zobowiązania przed terminem. Przepisy umożliwiają kredytobiorcy odzyskanie części prowizji, jeśli spłaca zobowiązanie wcześniej. Jak uzyskać zwrot od banku? Zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę – przepisy W Polsce kwestie związane z kredytem hipotecznym reguluje…
Czytaj artykuł
dywidenda a procedury walnego zgromadzenia 2024

Wiosenne porządki z nadzieją na letnie zbiory – rzecz o dywidendzie

Na giełdzie trwa hossa, zapowiadająca rekordowe wyniki spółek. Warto przypomnieć sobie więc, zasady podziału zysków dla akcjonariuszy w formie dywidendy. Przygotować się do letnich zbiorów porządkując terminy i zasady na jakich podstawowe prawo akcjonariuszy czyli dywidenda jest realizowane.  Dywidenda kojarzy się z wypłatą pieniędzy i taką formę przybiera w przypadku spółek notowanych na giełdzie. Dywidendy…
Czytaj artykuł
Program mieszkanie na start - nowy projekt rządowy 2024

Program Mieszkanie na start: Nowy rządowy projekt zastępujący Bezpieczny kredyt 2 proc. – Jakie są jego założenia?

Warunki kredytu Mieszkanie na start Program Mieszkanie na start polega na dopłatach do rat kredytu. Ich wysokość ma być zależna od wielkości gospodarstwa domowego i naliczana do ustalonego poziomu kapitału. Program nie zakłada limitu wysokości kredytu, a dotacje mają obowiązywać przez 10 lat. Środki będzie można przeznaczyć na: zakup mieszkania albo domu jednorodzinnego z rynku…
Czytaj artykuł

Zobacz również