Krajowy Plan Odbudowy – znaczenie dla Polski

22 września 2023

Fundusz Odbudowy i związany z nim Krajowy Plan Odbudowy, to terminy używane często jako synonimy. Tymczasem ten drugi wynika i występuje w ramach tego pierwszego. Najpierw bowiem unijni przywódcy uchwalili w ubiegłym roku dodatkową niebagatelną pulę środków na odbudowę europejskiej gospodarki: 390 mld euro dotacji i możliwość dołożenia do nich pożyczek w kwocie 360 mld euro, potem Polska przystąpiła do wyścigu o część tych pieniędzy, przedstawiając Krajowy Plan Odbudowy.

Fundusz Odbudowy wiąże się z zaciągnięciem niespotykanego w historii UE długu, a spłata kredytów ma być możliwa dzięki nowym podatkom i opłatom. Nic dziwnego, że ten gigantyczny plan zyskał miano „nowego planu Marshalla”.

Jednym z największych beneficjentów Fundusz Odbudowy ma być Polska, która do końca 2023 r. (czas na wykorzystanie pieniędzy do 2026 r.) ma otrzymać 23 mld euro w dotacjach oraz 11,5 mld euro pożyczek.

Oczywiście kwoty te będą wydatkowane na określone cele. Tym strategicznym jest odbudowa potencjału rozwojowego gospodarki utraconego w wyniku pandemii oraz wsparcie budowy trwałej konkurencyjności gospodarki co ma łączyć się ze wzrostem poziomu życia społeczeństwa w dłuższym horyzoncie czasowym.

Krajowy Plan Odbudowy - na co środki?

Zgodnie z polską propozycją, pieniądze w ramach KPO będą inwestowane w pięciu obszarach:

· odporność i konkurencyjność gospodarki (4,133 mld)

· zielona energia i zmniejszenie energochłonności (6,347 mld – 26,6% środków)

· transformacja cyfrowa (3,034 mld)

· dostępność i jakość ochrony zdrowia (4,262 mld)

· zielona i inteligentna mobilność (6,074 mld – 25,5% środków)

Najwięcej pieniędzy zostało zarezerwowane na kompleksowe działania w obszarze oszczędności energetycznej i zmniejszenia zanieczyszczeń powietrza pochodzących ze źródeł niskiej emisji.

Niebagatelne znaczenie środków w budżecie Polski

Kwoty, które Polska ma otrzymać, stają się znaczące, jeśli zestawimy je np. z wydatkami czy dochodami państwa, zapisanymi w ustawie budżetowej. Wtedy są wyraziste i nabierają mocy.

W uchwalonym w sierpniu projekcie budżetu na 2023 przewiduje się, że dochody budżetu państwa wyniosą 604,4 mld zł. Cały KPO obejmujący tak dotacje jak i pożyczki to 34,5 mld EURO. Gdyby przeliczyć to na złotówki otrzymamy około 165,6 mld zł. A to stanowi 27% wszystkich planowanych w przyszłym roku dochodów Polski. Wszystkie wydatki państwa w 2023 roku mają się zamknąć kwotą 669, 4 mld – a zatem KPO stanowi 25% tychże wydatków.

Warto spojrzeć też na tegoroczną realizację budżetu w okresie styczeń – lipiec 2022. I tak np. dochody podatkowe budżetu państwa były w tym okresie wyższe w stosunku do okresu styczeń - lipiec 2021 r. o ok. 37,2 mld zł. W tym dochody z podatku VAT w tym okresie były wyższe o 12 mld zł. Zestawiając to z potencjalnymi wpływami z KPO: cała nadwyżka z wpływów podatkowych jest ponad czterokrotnie mniejsza od spodziewanych wpływów ze środków UE. A nie bez znaczenia jest przecież fakt, że nadwyżkowe wpływy podatkowe wynikają po prostu z niedoszacowanej, szalejącej i jak się okazuje uporczywej inflacji.

Jeszcze ciekawiej wyglądają kwoty z KPO (34,5 mld euro) na tle dochodów niepodatkowych (np. zyski spółek SP) które w okresie styczeń – lipiec 22 wyniosły 34,8 mld zł. Tu mamy taką swoista magię liczb…34,8 mld złotych kontra tyle samo, tyle że w euro… Spójrzmy jeszcze na tak lubiane programy społeczne w budżecie na 2023 r. Program „Rodzina 500+” (40,2 mld w 2023 r.), świadczenie „Dobry Start” (1,4 mld zł w 2023 r.), a także Rodzinny Kapitał Opiekuńczy (2,4 mld zł w 2023 r.). I znów kwoty w ramach KPO robią wrażenie. 44 mld zł którymi sfinansowane maja być kluczowe dla rządzących programy społeczne to około ¼ planowanych wpływów z planu.

Czy Polska wykorzysta wszystkie środki?

Batalia o środki, które mają wesprzeć gospodarkę po pandemii, trwa wiele miesięcy, a kością niezgody między Polską a Komisją Europejską była/jest przede wszystkim sytuacja w polskim sądownictwie. Niestety na środki te dalej czekamy. Pod koniec sierpnia premier Mateusz Morawiecki zapowiedział, że pierwszy wniosek o wypłatę środków z Krajowego Planu Odbudowy zostanie złożony w ciągu dwóch miesięcy.

20.09 podpisano porozumienie między Komisją Europejską a Polską, które według rządzących przybliża Nas do pieniędzy w ramach KPO. Jednocześnie rzecznika Komisji Europejskiej Veerle Nuyts oznajmiła, że trzeba jeszcze podpisać porozumienia operacyjne. Unia wskazała dwa warunki, które nazywa kamieniami milowymi. W przypadku Polski jest to wzmocnienie niektórych aspektów niezależności polskiego sądownictwa oraz wdrożenie Arachne, narzędzia informatycznego wspierającego państwa członkowskie w ich działaniach w zakresie zwalczania nadużyć finansowych.

Pozostaje kibicować szczęśliwemu finałowi tej wielkiej rozwojowej szansy dla Polski.

Materiał przygotował ekspert Phinance Marcin Lau

Potrzebujesz więcej informacji? Zapraszamy do kontaktu!

Powiązane artykuły

Sztuczna inteligencja i jej wpływ na rynek pracy

Sztuczna inteligencja a rynek pracy: Jak “AI” zrewolucjonizuje rynek?

Wprowadzenie Godzina poranna. Telewizja biznesowa. Rozmowa prowadzącego z dwoma Gośćmi porannego programu: „Panowie. Czy wyobrażacie sobie sytuację, w której jedna sztuczna inteligencja zadaje pytanie, a dwie inne sztuczne inteligencje w formie pozorowanego sporu na nie odpowiadają…? A my w tym czasie pilibyśmy kawę…” Automatyzacja procesów i rosnące znaczenie sztucznej inteligencji Automatyzacja procesów, rosnące znaczenie robotów…
Czytaj artykuł
akcje na giełdzie - ocena perspektywy na przyszłość

Złoty czas surowców i hossa na rynku akcji, a jak zachowają się stopy procentowe?

Po oszałamiającym kwietniu, gdy rynki finansowe wciąż zaliczają wzrosty, nadchodzi czas na refleksję nad tym, co przyniesie maj. Co kolejne miesiące przyniosą na giełdzie i czy obligacje stają się obszarem zwiększonego zainteresowania inwestorów? Jednocześnie surowce nadal pozostają w tendencji wzrostowej, gdzie upatrujemy teraz główne szanse, a gdzie kryją się potencjalne zagrożenia? Wszystko to skłania do…
Czytaj artykuł

FED a stopy procentowe: co dalej z rynkowymi trendami?

Czy najgwałtowniejszy cykl podwyżek stóp procentowych w USA od 1981 roku na pewno dobiegł końca? Łącznie od marca 2022 roku do lipca 2023 roku stopa funduszy federalnych została podniesiona o 525 pb. W poprzednich dwóch cyklach zacieśniania polityki monetarnej (w latach 2004-06 i 2015-18) stopy były podnoszone tylko po 25 pb. Co więcej, po raz…
Czytaj artykuł
Obligacje detaliczne COI i EDO

Inflacja i jej wpływ na oprocentowanie obligacji detalicznych.

Inwestowanie jest procesem ciągłym, polegającym na nieustannym analizowaniu, planowaniu, wykonywaniu transakcji oraz ich późniejszej ocenie. Przez długi czas, liczony w latach, poważną konkurencją dla funduszy inwestycyjnych budowanych na obligacjach skarbowych hurtowych były obligacje detaliczne indeksowane inflacją, których wyłącznym dystrybutorem jest PKOBP i PEKAO SA.  Podczas gdy największy fundusz obligacji skarbowych zgromadził 2,5 mld, w samym…
Czytaj artykuł

Obniżki stóp procentowych, rekordowe dywidendy i kurs złotego w cieniu zarzutów dla prezesa NBP

Historycznie najwyższe wypłaty dywidend i zbliżające się zmiany wysokości stóp procentowych - czego w perspektywie miesiąca możemy spodziewać się na rynkach inwestycyjnych? AKCJE Z perspektywy scenariusza bazowego, zakładanego na początku roku dla notowań akcji na giełdach, oddalające się w USA obniżki stóp procentowych, to bardzo dobra wiadomość. Coraz bardziej widoczna staje się możliwość dalszych wzrostów…
Czytaj artykuł

Hipoteka a zwrot prowizji bankowej: Jak odzyskać pieniądze po wcześniejszej spłacie kredytu?

Prowizja bankowa to opłata za korzystanie z usług instytucji. Zaciągając kredyt hipoteczny, często musimy zapłacić za rozpatrzenie wniosku, uruchomienie kredytu albo spłatę zobowiązania przed terminem. Przepisy umożliwiają kredytobiorcy odzyskanie części prowizji, jeśli spłaca zobowiązanie wcześniej. Jak uzyskać zwrot od banku? Zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę – przepisy W Polsce kwestie związane z kredytem hipotecznym reguluje…
Czytaj artykuł
dywidenda a procedury walnego zgromadzenia 2024

Wiosenne porządki z nadzieją na letnie zbiory – rzecz o dywidendzie

Na giełdzie trwa hossa, zapowiadająca rekordowe wyniki spółek. Warto przypomnieć sobie więc, zasady podziału zysków dla akcjonariuszy w formie dywidendy. Przygotować się do letnich zbiorów porządkując terminy i zasady na jakich podstawowe prawo akcjonariuszy czyli dywidenda jest realizowane.  Dywidenda kojarzy się z wypłatą pieniędzy i taką formę przybiera w przypadku spółek notowanych na giełdzie. Dywidendy…
Czytaj artykuł
Program mieszkanie na start - nowy projekt rządowy 2024

Program Mieszkanie na start: Nowy rządowy projekt zastępujący Bezpieczny kredyt 2 proc. – Jakie są jego założenia?

Warunki kredytu Mieszkanie na start Program Mieszkanie na start polega na dopłatach do rat kredytu. Ich wysokość ma być zależna od wielkości gospodarstwa domowego i naliczana do ustalonego poziomu kapitału. Program nie zakłada limitu wysokości kredytu, a dotacje mają obowiązywać przez 10 lat. Środki będzie można przeznaczyć na: zakup mieszkania albo domu jednorodzinnego z rynku…
Czytaj artykuł

Zobacz również