W ostatnich miesiącach dużą uwagę poświęcaliśmy rynkowi funduszy inwestycyjnych w Polsce. Było to spowodowane między innymi ih szybko rosnącą wartością (do września 2021 roku – 314,1 mld zł), dużymi napływami do funduszy zdefiniowanej daty – PPK, znaczącymi odpływami z funduszy obligacji w ostatnim kwartale ubiegłego roku, oraz obniżką opłaty za zarządzanie do max 2% od stycznia 2022 roku.

Posiadając te informacje, warto zdobyć szerszą, rzeczywistą i bliską geograficznie perspektywę potencjału polskiego rynku. W tym celu przyjmijmy europejski punkt widzenia. Spójrzmy, jak rynek funduszy inwestycyjnych wyglądał w liczbach w Europie. 

Opracowanie opiera się o najświeższe dane (listopad 2021) opublikowane przez EFAMA - European Fund and Asset Management Association (europejską i pozarządową organizację, skupiającą instytucje związane z rynkiem funduszy inwestycyjnych). 

By  ułatwić właściwą orientację w liczbach i znaleźć właściwe odniesienie do znanej z polskiego „podwórka” nomenklatury przygotowaliśmy proste zestawienie.

Spójrzmy zatem na rynek funduszy typu UCITS (FIO), który w Polsce wg danych Analiz Online był warty blisko 115,6 mld zł.

Według stanu na koniec listopada 2021 roku, sprzedaż netto w funduszach typu UCITS wyniosła +79,5 mld EUR (w Polsce -3,5 mld zł). To wynik osiągnięty przy napływach brutto 935 mld euro i umorzeniach 862 mld euro. Struktura sprzedaży netto zdominowana została przez fundusze rynku pieniężnego (35 mld euro). 

Następne w kolejności pod względem największej sprzedaży plasowały się odpowiednio fundusze akcji (14 mld euro), ETF (14 mld euro), fundusze mieszane (13 mld euro), fundusze obligacji (12 mld euro) oraz pozostałe (5 mld euro). 

Wartość europejskiego rynku funduszy typu UCITS wzrosła do 13,6 biliona euro. Udział Polski w tym rynku wyniósł jedynie 0,2% (27,2 mld euro). Ten bardzo niski udział to właśnie wskaźnik olbrzymiego potencjału, za którym stoją rosnąca wartość oszczędności finansowych Polaków oraz wciąż szybkiego tempo rozwoju gospodarczego. 

W strukturze geograficznej aktywów funduszy UCITS wciąż dominuje Luxemburg (35,4%), Irlandia (22,1%) oraz Wielka Brytania (10,9%).

Europejskie aktywa funduszy UCITS zdominowane były przez fundusze akcyjne, które stanowiły aż 44%. Następne w kolejności były fundusze obligacyjne (25%), mieszane (18%), fundusze rynku pieniężnego (11%) oraz fundusze pozostałe (3%).

A jak zatem wyglądał rynek funduszy typu AIF (SFIO + FIZ), który w Polsce wg danych Analiz Online był warty 186,9 mld zł (stan na listopad 2021)?

Wg stanu na koniec listopada 2021 roku, sprzedaż netto w funduszach typu AIF wyniosła -7,8 mld  euro (w Polsce -0,7 mld zł). Odpływ aktywów zanotowały głównie fundusze nieruchomości (-10,1 mld euro) oraz akcji (-5,1 mld euro). Również z funduszy obligacyjnych nastąpił odpływ aktywów o wartości 1,7 mld euro.

Struktura dodatniej sprzedaży netto zdominowana została przez fundusze pozostałe (8,4 mld euro). Następne w kolejności plasowały się fundusze rynku pieniężnego (0,5 mld euro) oraz fundusze mieszane (0,2 mld euro). 

Wartość europejskiego rynku funduszy typu AIF wzrosła do 7,8 biliona euro. Udział Polski w tym rynku wynosi jedynie 0,5% (37,7 mld euro).

_UWAGA: 
Warto zaznaczyć, że udział Polski w europejskim rynku funduszy typu AIF jest 2,5 razy większy niż w rynku funduszy typu UCITS.  

W strukturze geograficznej aktywów funduszy AIF dominują Niemcy (30,0%), Francja (16,1%) oraz Holandia (11,9%). UWAGA: Jak widać fundusze UCITS i AIF swoje główne źródła pochodzenia aktywów rozdzieliły geograficznie pomiędzy kraje Europy Zachodniej.

Aktywa funduszy AIF zdominowane zostały przez fundusze pozostałe (32%). Następne w kolejności uplasowały się fundusze mieszane (26%), obligacji (14%), akcji (14%), fundusze rynku nieruchomości (12%) oraz fundusze rynku pieniężnego (1%).