EMERYTURA DZIĘKI IKE CZY IKZE… CO LEPSZE?

14 grudnia 2016

Odpowiedź na pytanie, który z produktów przynosi więcej korzyści – IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) czy IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) – przypomina trudną próbę rozstrzygnięcia kwestii wyższości któregoś z dwóch świąt - Bożego Narodzenia i Wielkanocy.

Na początek przyjrzyjmy się różnicom dotyczącym warunków obydwu schematów oszczędzania w ramach trzeciego filaru:

IKE
IKZE
Limit wpłat  (w 2016 r.)12 165 zł4 866 zł
Korzyść podatkowa przy wpłacieNIETAK
(odliczenie wpłaty od przychodu do opodatkowania PIT 18/19/32%)
Korzyść podatkowa przy wypłacieTAK
(zwolnienie z podatku od
dochodów kapitałowych 19%)
TAK/NIE
(zryczałtowany podatek 10% od wypłaty)
Warunki wypłatyosiągnięcie wieku 60 lat lub nabycie uprawnień emerytalnych i ukończeniu 55 roku życiapo osiągnięciu wieku 65 lat
Zwrot częściowyTAKNIE
DziedziczenieTAKTAK (ale dziedziczący płaci zryczałtowany podatek 10% od wypłaty)

Tabela ilustruje różnice między obydwoma systemami.  W przypadku IKE dotrzymanie warunków umowy pozwala posiadaczowi Indywidualnego Konta Emerytalnego uniknąć obłożenia zysku z inwestycji podatkiem od dochodów kapitałowych (tzw. podatkiem Belki). Głównym benefitem posiadania IKZE jest możliwość odliczania wpłacanych środków od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i pomniejszanie płaconego podatku PIT. Przy założeniu, że dotrzymamy terminu umowy i zachowamy produkt do 65. roku życia, odliczeń nie trzeba będzie zwracać.  

Każdy z produktów ma inny limit wpłat oraz różne kryteria pozwalające na osiągnięcie (w przypadku IKZE na utrzymanie) korzyści podatkowej. W przypadku IKE i IKZE odmienne są także warunki przedterminowego rozwiązania umowy czy dziedziczenia.

Czy znaczy to, że możemy porównać potencjalną korzyść z obydwu produktów? Przyjmując kilka założeń i uproszczeń - TAK.

Dla obliczeń przyjęto, że:

  • na każdy ze schematów oszczędzania wpłacamy tę samą kwotę w rozbiciu na miesięczne raty po 400 zł, wnoszone regularnie przez 30 lat (360 miesięcy). Oznacza to, że przykładowy inwestor to osoba relatywnie młoda, o średnich dochodach,
  • w obydwu przypadkach IKE i IKZE oparte są o ten sam instrument inwestycyjny, generujący identyczną stopę zwrotu,
  • warunki wypłaty z produktu, wysokość stawki podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku Belki oraz możliwości odliczeń pozostaną bez zmian przez cały okres oszczędzania.

Poniższe wykresy ilustrują, jak zmieniałaby się wartość inwestycji w ramach IKE oraz IKZE, a także - dla porównania – przy bezpośredniej lokacie w instrument bazowy na zasadach ogólnych (z podatkiem od dochodów kapitałowych oraz brakiem możliwości odliczeń).

Obliczenia wykonano dla trzech różnych wariantów cechujących się inną roczną stopą zwrotu:

  • inwestycji relatywnie bezpiecznej, o rocznej stopie zwrotu w wysokości 2,5%
  • inwestycji zrównoważonej, o stopie zwrotu równej 5%
  • inwestycji agresywnej, o stopie zwrotu równej 7,5% rocznie

Uwaga! Założenie, iż stopa zwrotu rok do roku będzie stała i nie ulegnie zmianie przez okres 30 lat, jest kryterium przyjętym wyłącznie dla potrzeb poniższej symulacji. Zabieg ten ma jedynie uwypuklić różne, możliwe do osiągnięcia, wyniki z IKE i IKZE przy tej samej wartość parametru, jakim jest stopa zwrotu.

Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu2,50%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%
Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu5,00%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%
Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu7,50%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%

Odpowiedź na pytanie, który z produktów przynosi więcej korzyści – IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) czy IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) – przypomina trudną próbę rozstrzygnięcia kwestii wyższości któregoś z dwóch świąt - Bożego Narodzenia i Wielkanocy.

Na początek przyjrzyjmy się różnicom dotyczącym warunków obydwu schematów oszczędzania w ramach trzeciego filaru:

 IKEIKZE
Limit wpłat  (w 2016 r.)12 165 zł4 866 zł
Korzyść podatkowa przy wpłacieNIETAK(odliczenie wpłaty od przychodu do opodatkowania PIT 18/19/32%)
Korzyść podatkowa przy wypłacieTAK(zwolnienie z podatku od dochodów kapitałowych 19%)TAK/NIE(zryczałtowany podatek 10% od wypłaty)
Warunki wypłatyosiągnięcie wieku 60 lat lub nabycie uprawnień emerytalnych i ukończeniu 55 roku życiapo osiągnięciu wieku 65 lat
Zwrot częściowyTAKNIE
DziedziczenieTAKTAK (ale dziedziczący płaci zryczałtowany podatek 10% od wypłaty)

Tabela ilustruje różnice między obydwoma systemami.  W przypadku IKE dotrzymanie warunków umowy pozwala posiadaczowi Indywidualnego Konta Emerytalnego uniknąć obłożenia zysku z inwestycji podatkiem od dochodów kapitałowych (tzw. podatkiem Belki). Głównym benefitem posiadania IKZE jest możliwość odliczania wpłacanych środków od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i pomniejszanie płaconego podatku PIT. Przy założeniu, że dotrzymamy terminu umowy i zachowamy produkt do 65. roku życia, odliczeń nie trzeba będzie zwracać.  

Każdy z produktów ma inny limit wpłat oraz różne kryteria pozwalające na osiągnięcie (w przypadku IKZE na utrzymanie) korzyści podatkowej. W przypadku IKE i IKZE odmienne są także warunki przedterminowego rozwiązania umowy czy dziedziczenia.

Czy znaczy to, że możemy porównać potencjalną korzyść z obydwu produktów? Przyjmując kilka założeń i uproszczeń - TAK.

Dla obliczeń przyjęto, że:

  • na każdy ze schematów oszczędzania wpłacamy tę samą kwotę w rozbiciu na miesięczne raty po 400 zł, wnoszone regularnie przez 30 lat (360 miesięcy). Oznacza to, że przykładowy inwestor to osoba relatywnie młoda, o średnich dochodach,
  • w obydwu przypadkach IKE i IKZE oparte są o ten sam instrument inwestycyjny, generujący identyczną stopę zwrotu,
  • warunki wypłaty z produktu, wysokość stawki podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku Belki oraz możliwości odliczeń pozostaną bez zmian przez cały okres oszczędzania.

Poniższe wykresy ilustrują, jak zmieniałaby się wartość inwestycji w ramach IKE oraz IKZE, a także - dla porównania – przy bezpośredniej lokacie w instrument bazowy na zasadach ogólnych (z podatkiem od dochodów kapitałowych oraz brakiem możliwości odliczeń).

Obliczenia wykonano dla trzech różnych wariantów cechujących się inną roczną stopą zwrotu:

  • inwestycji relatywnie bezpiecznej, o rocznej stopie zwrotu w wysokości 2,5%
  • inwestycji zrównoważonej, o stopie zwrotu równej 5%
  • inwestycji agresywnej, o stopie zwrotu równej 7,5% rocznie

Uwaga! Założenie, iż stopa zwrotu rok do roku będzie stała i nie ulegnie zmianie przez okres 30 lat, jest kryterium przyjętym wyłącznie dla potrzeb poniższej symulacji. Zabieg ten ma jedynie uwypuklić różne, możliwe do osiągnięcia, wyniki z IKE i IKZE przy tej samej wartość parametru, jakim jest stopa zwrotu.

Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu2,50%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%
Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu5,00%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%
Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu7,50%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%

Poniższe wykresy ilustrują, jak zmieniałaby się wartość inwestycji w ramach IKE oraz IKZE, a także - dla porównania – przy bezpośredniej lokacie w instrument bazowy na zasadach ogólnych (z podatkiem od dochodów kapitałowych oraz brakiem możliwości odliczeń).

Obliczenia wykonano dla trzech różnych wariantów cechujących się inną roczną stopą zwrotu:

  • inwestycji relatywnie bezpiecznej, o rocznej stopie zwrotu w wysokości 2,5%
  • inwestycji zrównoważonej, o stopie zwrotu równej 5%
  • inwestycji agresywnej, o stopie zwrotu równej 7,5% rocznie

Uwaga! Założenie, iż stopa zwrotu rok do roku będzie stała i nie ulegnie zmianie przez okres 30 lat, jest kryterium przyjętym wyłącznie dla potrzeb poniższej symulacji. Zabieg ten ma jedynie uwypuklić różne, możliwe do osiągnięcia, wyniki z IKE i IKZE przy tej samej wartość parametru, jakim jest stopa zwrotu.

Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu7,50%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%

Podsumowanie:

Jak wynika z wykresów, o przewadze jednego produktu nad drugim przesądzają dwa czynniki: czas trwania oraz oczekiwana stopa zwrotu.

Przy krótszym okresie oszczędzania benefit w postaci sumy odliczeń wpłat na IKZE od dochodu do opodatkowania jest wyższy niż zysk wygenerowany na IKE i oszczędność wynikająca ze zwolnienia tej inwestycji z tzw. podatku Belki.  W dłuższym horyzoncie czasowym oszczędności na podatku od zysku z IKE zmniejszają różnice kwotowe między oboma produktami, wciąż jednak na korzyść IKZE.

Kiedy przyjmiemy wyższą stopę zwrotu z inwestycji, którą może przynieść dynamiczniejszy instrument  finansowy stanowiący podstawę obydwu produktów, przewaga IKZE nad IKE maleje.

W przypadku założenia, iż zysk w skali roku na obydwu produktach wyniesie 2,5%, IKZE wypada znacznie lepiej w porównaniu z IKE, niezależnie od tego, czy podatnik rozlicza się z fiskusem w progu 18% czy 32%.

Jeśli natomiast zysk z instrumentu bazowego wyniesie 5% rok do roku, IKE okazuje się lepsze od IKZE dla podatników, u których odliczenie od dochodu do opodatkowania obłożone jest stawką 18%. Podatnik wchodzący w drugi próg podatkowy, oszczędzając w ramach IKZE nadal będzie odnosił większe korzyści niż przy inwestycji w IKE.

Gdyby stopa zwrotu z inwestycji sięgała 7,5% rok do roku, zysk zgromadzony w ramach IKE byłby na tyle duży, że niezapłacony podatek Belki skompensowałby całość odliczeń przy IKZE, niezależnie od stawki, jaką opodatkowany jest inwestor.

Powyższe obliczenia mają charakter prezentacji zmiennych, na które warto zwrócić uwagę, dokonując wyboru dobrowolnych produktów emerytalnych oferowanych przez instytucje finansowe.  

Każdy inwestor przed podjęciem decyzji o wyborze pomiędzy IKE a IKZE  powinien wnikliwie przeanalizować swoją sytuację finansową, biorąc pod uwagę:

  • wysokość swoich dochodów, ich źródło oraz stabilność;
  • skłonność do ryzyka, a tym samym oczekiwania wobec zysku generowanego przez wybrany instrument bazowy;
  • wiek, a tym samym horyzont, w jakim zamierza dokonać wypłaty z produktu emerytalnego.

Ostateczna decyzja będzie z pewnością zależna od indywidualnych preferencji inwestora, który rozważy rożne korzyści płynące z warunków umowy konkretnego produktu. Wszak nie zawsze zysk finansowy jest tym jedynym.

Wojciech Dreżewski.

Dowiedz się więcej na temat funduszy emerytalnych IKE IKZE!

Powiązane artykuły

Strach walczy z chciwością  – wyczekiwanie na ruch w górę czy obawa przed silną korektą?

Co rynku akcji, obligacji, walut i surowców przyniósł nam burzliwy listopad? Czy grudzień przyniesie trwałe wybicie ponad historyczne maksima na rynku akcji? Czy stale rosnąca cena złota utrzyma się w dłuższej perspektywie? Przeczytaj komentarz rynkowy przygotowany przez Marcina Lau Głównego analityka Phinance S.A. AKCJE W naszej spółce mamy wielu górołazów. Wasz ulubiony autor komentarzy ekonomicznych…
Czytaj artykuł

Phinance S.A. uczestniczyło w IX Kongresie Pośrednictwa Finansowego

Kongres Pośrednictwa Finansowego to największe cykliczne spotkanie branżowe, organizowane przez Związek Przedsiębiorstw Finansowych. W miniony wtorek odbyło się już dziewiąte takie spotkanie i Phinance miało zaszczyt w nim uczestniczyć. Wydarzenie, rokrocznie jest wyjątkowym spotkaniem ekspertów z sektora pośrednictwa finansowego, które jest okazją do wymiany doświadczeń i rozmów na tematy ważne dla całej branży. Stanowi też…
Czytaj artykuł

Rosnąca rola pośredników finansowych w dystrybucji produktów inwestycyjnych

Niezależni dystrybutorzy dostarczają swoim klientom coraz bogatszą ofertę, dobrze wyselekcjonowaną, niestandardową i nie związaną wprost z produktami bankowymi. Na konkurencyjnym rynku bancassurance obserwuje się natomiast zmniejszający się wolumen dystrybucji produktów inwestycyjnych (o charakterze ubezpieczeniowym). Pomimo faktu, że sprzedaż funduszy inwestycyjnych jest wciąż zdominowana przez kanał bankowy rola pośredników finansowych w tym obszarze oferty produktowej stale…
Czytaj artykuł

Obligacje w obliczu malejącej inflacji czyli nie każdy as bierze wziątkę.

W listopadzie 2023 roku, niemal co dnia, na rynki finansowe napływają dane wskazujące na koniec trwającej bez mała trzy lata globalnej inflacji. Żeby uzmysłowić sobie tempo tego spadku, przytoczę przykład Wielkiej Brytanii, gdzie w październiku inflacja spadła do najniższego poziomu od dwóch lat (4,6%). Spadek o 2,1 punktu procentowego między wrześniem a październikiem był najbardziej…
Czytaj artykuł
Polisa na życie

Czy polisa na życie do kredytu hipotecznego jest obowiązkowa?

Choć nie ma ustawowych przepisów nakazujących zawieranie polisy na życie przy kredycie hipotecznym, to wiele banków oczekuje tego od swoich klientów. Ma ono być dodatkowym zabezpieczeniem a wypadek śmierci kredytobiorcy. W takich sytuacjach rodzina może mieć problem ze spłatą zobowiązania. Wtedy rozwiązaniem jest świadczenie ubezpieczeniowe. Banki najczęściej już przy zawieraniu umowy kredytowej proponują wykupienie u…
Czytaj artykuł

Ekonomia w cieniu konfliktów zbrojnych.

Ten miesiąc obfitował w zmiany – zakończone wybory, konflikt zbrojny na Bliskim Wschodzie. Jaki wpływ na gospodarkę mają ostatnie wydarzenia? Jakie zmiany przyniosą na rynku walut, surowców? Co zmienią na naszym rodzimym rynku akcji? AKCJE Poprzedni komentarz kończyłem życzeniami dobrych politycznych wyborów. Zdając sobie sprawę, że nie wszyscy są zadowoleni ze zmiany na scenie politycznej,…
Czytaj artykuł

Jak oszczędzają Polacy?

Zarządzanie wolnymi środkami czyli jesienne wekowanie dla przyszłej pysznej konsumpcji. Według wielu skryptów, poradników a nawet poważnych podręczników zajmujących się doradztwem finansowym, zarządzając własnymi zasobami powinno stosować się prostą regułę (z jakże pomocnym w jej realizacji arkuszem kalkulacyjnym) o enigmatycznej nazwie: 50/30/20. Według niej: 50% swojego miesięcznego dochodu powinniśmy przeznaczyć na podstawowe, niezbędne wydatki; 30%…
Czytaj artykuł

Założenia programu Kredyt 2%

Bezpieczny kredyt 2%, czyli system dopłat do rat kredytu hipotecznego, ma ułatwić dostęp do zakupu pierwszego mieszkania albo domu. Kto może skorzystać z programu? Jak działa Bezpieczny kredyt 2%? Czym jest Bezpieczny kredyt 2%? Bezpieczny kredyt 2% jest rządowym projektem, mającym na celu pomoc w finansowaniu zakupu lub budowy pierwszego mieszkania albo domu. Polega on…
Czytaj artykuł

Zobacz również