EMERYTURA DZIĘKI IKE CZY IKZE… CO LEPSZE?

14 grudnia 2016

Odpowiedź na pytanie, który z produktów przynosi więcej korzyści – IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) czy IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) – przypomina trudną próbę rozstrzygnięcia kwestii wyższości któregoś z dwóch świąt - Bożego Narodzenia i Wielkanocy.

Na początek przyjrzyjmy się różnicom dotyczącym warunków obydwu schematów oszczędzania w ramach trzeciego filaru:

IKE
IKZE
Limit wpłat  (w 2016 r.)12 165 zł4 866 zł
Korzyść podatkowa przy wpłacieNIETAK
(odliczenie wpłaty od przychodu do opodatkowania PIT 18/19/32%)
Korzyść podatkowa przy wypłacieTAK
(zwolnienie z podatku od
dochodów kapitałowych 19%)
TAK/NIE
(zryczałtowany podatek 10% od wypłaty)
Warunki wypłatyosiągnięcie wieku 60 lat lub nabycie uprawnień emerytalnych i ukończeniu 55 roku życiapo osiągnięciu wieku 65 lat
Zwrot częściowyTAKNIE
DziedziczenieTAKTAK (ale dziedziczący płaci zryczałtowany podatek 10% od wypłaty)

Tabela ilustruje różnice między obydwoma systemami.  W przypadku IKE dotrzymanie warunków umowy pozwala posiadaczowi Indywidualnego Konta Emerytalnego uniknąć obłożenia zysku z inwestycji podatkiem od dochodów kapitałowych (tzw. podatkiem Belki). Głównym benefitem posiadania IKZE jest możliwość odliczania wpłacanych środków od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i pomniejszanie płaconego podatku PIT. Przy założeniu, że dotrzymamy terminu umowy i zachowamy produkt do 65. roku życia, odliczeń nie trzeba będzie zwracać.  

Każdy z produktów ma inny limit wpłat oraz różne kryteria pozwalające na osiągnięcie (w przypadku IKZE na utrzymanie) korzyści podatkowej. W przypadku IKE i IKZE odmienne są także warunki przedterminowego rozwiązania umowy czy dziedziczenia.

Czy znaczy to, że możemy porównać potencjalną korzyść z obydwu produktów? Przyjmując kilka założeń i uproszczeń - TAK.

Dla obliczeń przyjęto, że:

  • na każdy ze schematów oszczędzania wpłacamy tę samą kwotę w rozbiciu na miesięczne raty po 400 zł, wnoszone regularnie przez 30 lat (360 miesięcy). Oznacza to, że przykładowy inwestor to osoba relatywnie młoda, o średnich dochodach,
  • w obydwu przypadkach IKE i IKZE oparte są o ten sam instrument inwestycyjny, generujący identyczną stopę zwrotu,
  • warunki wypłaty z produktu, wysokość stawki podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku Belki oraz możliwości odliczeń pozostaną bez zmian przez cały okres oszczędzania.

Poniższe wykresy ilustrują, jak zmieniałaby się wartość inwestycji w ramach IKE oraz IKZE, a także - dla porównania – przy bezpośredniej lokacie w instrument bazowy na zasadach ogólnych (z podatkiem od dochodów kapitałowych oraz brakiem możliwości odliczeń).

Obliczenia wykonano dla trzech różnych wariantów cechujących się inną roczną stopą zwrotu:

  • inwestycji relatywnie bezpiecznej, o rocznej stopie zwrotu w wysokości 2,5%
  • inwestycji zrównoważonej, o stopie zwrotu równej 5%
  • inwestycji agresywnej, o stopie zwrotu równej 7,5% rocznie

Uwaga! Założenie, iż stopa zwrotu rok do roku będzie stała i nie ulegnie zmianie przez okres 30 lat, jest kryterium przyjętym wyłącznie dla potrzeb poniższej symulacji. Zabieg ten ma jedynie uwypuklić różne, możliwe do osiągnięcia, wyniki z IKE i IKZE przy tej samej wartość parametru, jakim jest stopa zwrotu.

Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu2,50%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%
Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu5,00%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%
Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu7,50%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%

Odpowiedź na pytanie, który z produktów przynosi więcej korzyści – IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) czy IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) – przypomina trudną próbę rozstrzygnięcia kwestii wyższości któregoś z dwóch świąt - Bożego Narodzenia i Wielkanocy.

Na początek przyjrzyjmy się różnicom dotyczącym warunków obydwu schematów oszczędzania w ramach trzeciego filaru:

 IKEIKZE
Limit wpłat  (w 2016 r.)12 165 zł4 866 zł
Korzyść podatkowa przy wpłacieNIETAK(odliczenie wpłaty od przychodu do opodatkowania PIT 18/19/32%)
Korzyść podatkowa przy wypłacieTAK(zwolnienie z podatku od dochodów kapitałowych 19%)TAK/NIE(zryczałtowany podatek 10% od wypłaty)
Warunki wypłatyosiągnięcie wieku 60 lat lub nabycie uprawnień emerytalnych i ukończeniu 55 roku życiapo osiągnięciu wieku 65 lat
Zwrot częściowyTAKNIE
DziedziczenieTAKTAK (ale dziedziczący płaci zryczałtowany podatek 10% od wypłaty)

Tabela ilustruje różnice między obydwoma systemami.  W przypadku IKE dotrzymanie warunków umowy pozwala posiadaczowi Indywidualnego Konta Emerytalnego uniknąć obłożenia zysku z inwestycji podatkiem od dochodów kapitałowych (tzw. podatkiem Belki). Głównym benefitem posiadania IKZE jest możliwość odliczania wpłacanych środków od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i pomniejszanie płaconego podatku PIT. Przy założeniu, że dotrzymamy terminu umowy i zachowamy produkt do 65. roku życia, odliczeń nie trzeba będzie zwracać.  

Każdy z produktów ma inny limit wpłat oraz różne kryteria pozwalające na osiągnięcie (w przypadku IKZE na utrzymanie) korzyści podatkowej. W przypadku IKE i IKZE odmienne są także warunki przedterminowego rozwiązania umowy czy dziedziczenia.

Czy znaczy to, że możemy porównać potencjalną korzyść z obydwu produktów? Przyjmując kilka założeń i uproszczeń - TAK.

Dla obliczeń przyjęto, że:

  • na każdy ze schematów oszczędzania wpłacamy tę samą kwotę w rozbiciu na miesięczne raty po 400 zł, wnoszone regularnie przez 30 lat (360 miesięcy). Oznacza to, że przykładowy inwestor to osoba relatywnie młoda, o średnich dochodach,
  • w obydwu przypadkach IKE i IKZE oparte są o ten sam instrument inwestycyjny, generujący identyczną stopę zwrotu,
  • warunki wypłaty z produktu, wysokość stawki podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku Belki oraz możliwości odliczeń pozostaną bez zmian przez cały okres oszczędzania.

Poniższe wykresy ilustrują, jak zmieniałaby się wartość inwestycji w ramach IKE oraz IKZE, a także - dla porównania – przy bezpośredniej lokacie w instrument bazowy na zasadach ogólnych (z podatkiem od dochodów kapitałowych oraz brakiem możliwości odliczeń).

Obliczenia wykonano dla trzech różnych wariantów cechujących się inną roczną stopą zwrotu:

  • inwestycji relatywnie bezpiecznej, o rocznej stopie zwrotu w wysokości 2,5%
  • inwestycji zrównoważonej, o stopie zwrotu równej 5%
  • inwestycji agresywnej, o stopie zwrotu równej 7,5% rocznie

Uwaga! Założenie, iż stopa zwrotu rok do roku będzie stała i nie ulegnie zmianie przez okres 30 lat, jest kryterium przyjętym wyłącznie dla potrzeb poniższej symulacji. Zabieg ten ma jedynie uwypuklić różne, możliwe do osiągnięcia, wyniki z IKE i IKZE przy tej samej wartość parametru, jakim jest stopa zwrotu.

Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu2,50%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%
Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu5,00%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%
Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu7,50%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%

Poniższe wykresy ilustrują, jak zmieniałaby się wartość inwestycji w ramach IKE oraz IKZE, a także - dla porównania – przy bezpośredniej lokacie w instrument bazowy na zasadach ogólnych (z podatkiem od dochodów kapitałowych oraz brakiem możliwości odliczeń).

Obliczenia wykonano dla trzech różnych wariantów cechujących się inną roczną stopą zwrotu:

  • inwestycji relatywnie bezpiecznej, o rocznej stopie zwrotu w wysokości 2,5%
  • inwestycji zrównoważonej, o stopie zwrotu równej 5%
  • inwestycji agresywnej, o stopie zwrotu równej 7,5% rocznie

Uwaga! Założenie, iż stopa zwrotu rok do roku będzie stała i nie ulegnie zmianie przez okres 30 lat, jest kryterium przyjętym wyłącznie dla potrzeb poniższej symulacji. Zabieg ten ma jedynie uwypuklić różne, możliwe do osiągnięcia, wyniki z IKE i IKZE przy tej samej wartość parametru, jakim jest stopa zwrotu.

Roczna wpłata (raty co miesiąc)4800,00
Roczna stopa zwrotu7,50%
Podatek od dochodów kapitałowych19%
I Stawka podatku PIT18%
II Stawka podatku PIT32%
Zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych z IKZE10%

Podsumowanie:

Jak wynika z wykresów, o przewadze jednego produktu nad drugim przesądzają dwa czynniki: czas trwania oraz oczekiwana stopa zwrotu.

Przy krótszym okresie oszczędzania benefit w postaci sumy odliczeń wpłat na IKZE od dochodu do opodatkowania jest wyższy niż zysk wygenerowany na IKE i oszczędność wynikająca ze zwolnienia tej inwestycji z tzw. podatku Belki.  W dłuższym horyzoncie czasowym oszczędności na podatku od zysku z IKE zmniejszają różnice kwotowe między oboma produktami, wciąż jednak na korzyść IKZE.

Kiedy przyjmiemy wyższą stopę zwrotu z inwestycji, którą może przynieść dynamiczniejszy instrument  finansowy stanowiący podstawę obydwu produktów, przewaga IKZE nad IKE maleje.

W przypadku założenia, iż zysk w skali roku na obydwu produktach wyniesie 2,5%, IKZE wypada znacznie lepiej w porównaniu z IKE, niezależnie od tego, czy podatnik rozlicza się z fiskusem w progu 18% czy 32%.

Jeśli natomiast zysk z instrumentu bazowego wyniesie 5% rok do roku, IKE okazuje się lepsze od IKZE dla podatników, u których odliczenie od dochodu do opodatkowania obłożone jest stawką 18%. Podatnik wchodzący w drugi próg podatkowy, oszczędzając w ramach IKZE nadal będzie odnosił większe korzyści niż przy inwestycji w IKE.

Gdyby stopa zwrotu z inwestycji sięgała 7,5% rok do roku, zysk zgromadzony w ramach IKE byłby na tyle duży, że niezapłacony podatek Belki skompensowałby całość odliczeń przy IKZE, niezależnie od stawki, jaką opodatkowany jest inwestor.

Powyższe obliczenia mają charakter prezentacji zmiennych, na które warto zwrócić uwagę, dokonując wyboru dobrowolnych produktów emerytalnych oferowanych przez instytucje finansowe.  

Każdy inwestor przed podjęciem decyzji o wyborze pomiędzy IKE a IKZE  powinien wnikliwie przeanalizować swoją sytuację finansową, biorąc pod uwagę:

  • wysokość swoich dochodów, ich źródło oraz stabilność;
  • skłonność do ryzyka, a tym samym oczekiwania wobec zysku generowanego przez wybrany instrument bazowy;
  • wiek, a tym samym horyzont, w jakim zamierza dokonać wypłaty z produktu emerytalnego.

Ostateczna decyzja będzie z pewnością zależna od indywidualnych preferencji inwestora, który rozważy rożne korzyści płynące z warunków umowy konkretnego produktu. Wszak nie zawsze zysk finansowy jest tym jedynym.

Wojciech Dreżewski.

Dowiedz się więcej na temat funduszy emerytalnych IKE IKZE!

Powiązane artykuły

Rynki akcji na rekordowych wzrostach, ale pojawiają się sygnały ostrzegawcze

Indeks VIX, który mierzy oczekiwaną zmienność rynku, jest na rekordowo niskim poziomie. Wojna handlowa USA-Chiny i rosnące napięcia geopolityczne mogą stanowić zagrożenie dla dalszych wzrostów. Dużo zmian widać też w cenach surowców. Miedź drożeje ze względu na rosnący popyt ze strony infrastruktury AI. Natomiast powodem wzrostu cen złota i srebra są obawy o inflację i…
Czytaj artykuł
sto lat złotówki - jakie są perspektywy na przyszłość

Sto lat Złotego: perspektywy na przyszłość

Minęło równo sto lat od wprowadzenia do obiegu złotówki. Ta zacna historyczna okoliczność niech będzie pretekstem do określenia teraźniejszych perspektyw dla rodzimej waluty. Historia złotego Mało brakowało, a „złoty” nie byłby „złotym”, a… „lechem”. Można by podejrzewać ministra Władysława Grabskiego o profetyczne zdolności. Po odzyskaniu niepodległości 5 lutego 1919 roku minister skarbu wydał dekret zapowiadający…
Czytaj artykuł
Sztuczna inteligencja i jej wpływ na rynek pracy

Sztuczna inteligencja a rynek pracy: Jak “AI” zrewolucjonizuje rynek?

Wprowadzenie Godzina poranna. Telewizja biznesowa. Rozmowa prowadzącego z dwoma Gośćmi porannego programu: „Panowie. Czy wyobrażacie sobie sytuację, w której jedna sztuczna inteligencja zadaje pytanie, a dwie inne sztuczne inteligencje w formie pozorowanego sporu na nie odpowiadają…? A my w tym czasie pilibyśmy kawę…” Automatyzacja procesów i rosnące znaczenie sztucznej inteligencji Automatyzacja procesów, rosnące znaczenie robotów…
Czytaj artykuł
akcje na giełdzie - ocena perspektywy na przyszłość

Złoty czas surowców i hossa na rynku akcji, a jak zachowają się stopy procentowe?

Po oszałamiającym kwietniu, gdy rynki finansowe wciąż zaliczają wzrosty, nadchodzi czas na refleksję nad tym, co przyniesie maj. Co kolejne miesiące przyniosą na giełdzie i czy obligacje stają się obszarem zwiększonego zainteresowania inwestorów? Jednocześnie surowce nadal pozostają w tendencji wzrostowej, gdzie upatrujemy teraz główne szanse, a gdzie kryją się potencjalne zagrożenia? Wszystko to skłania do…
Czytaj artykuł

FED a stopy procentowe: co dalej z rynkowymi trendami?

Czy najgwałtowniejszy cykl podwyżek stóp procentowych w USA od 1981 roku na pewno dobiegł końca? Łącznie od marca 2022 roku do lipca 2023 roku stopa funduszy federalnych została podniesiona o 525 pb. W poprzednich dwóch cyklach zacieśniania polityki monetarnej (w latach 2004-06 i 2015-18) stopy były podnoszone tylko po 25 pb. Co więcej, po raz…
Czytaj artykuł
Obligacje detaliczne COI i EDO

Inflacja i jej wpływ na oprocentowanie obligacji detalicznych.

Inwestowanie jest procesem ciągłym, polegającym na nieustannym analizowaniu, planowaniu, wykonywaniu transakcji oraz ich późniejszej ocenie. Przez długi czas, liczony w latach, poważną konkurencją dla funduszy inwestycyjnych budowanych na obligacjach skarbowych hurtowych były obligacje detaliczne indeksowane inflacją, których wyłącznym dystrybutorem jest PKOBP i PEKAO SA.  Podczas gdy największy fundusz obligacji skarbowych zgromadził 2,5 mld, w samym…
Czytaj artykuł

Obniżki stóp procentowych, rekordowe dywidendy i kurs złotego w cieniu zarzutów dla prezesa NBP

Historycznie najwyższe wypłaty dywidend i zbliżające się zmiany wysokości stóp procentowych - czego w perspektywie miesiąca możemy spodziewać się na rynkach inwestycyjnych? AKCJE Z perspektywy scenariusza bazowego, zakładanego na początku roku dla notowań akcji na giełdach, oddalające się w USA obniżki stóp procentowych, to bardzo dobra wiadomość. Coraz bardziej widoczna staje się możliwość dalszych wzrostów…
Czytaj artykuł

Hipoteka a zwrot prowizji bankowej: Jak odzyskać pieniądze po wcześniejszej spłacie kredytu?

Prowizja bankowa to opłata za korzystanie z usług instytucji. Zaciągając kredyt hipoteczny, często musimy zapłacić za rozpatrzenie wniosku, uruchomienie kredytu albo spłatę zobowiązania przed terminem. Przepisy umożliwiają kredytobiorcy odzyskanie części prowizji, jeśli spłaca zobowiązanie wcześniej. Jak uzyskać zwrot od banku? Zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę – przepisy W Polsce kwestie związane z kredytem hipotecznym reguluje…
Czytaj artykuł

Zobacz również