środa, 24 marca 2021

Ponad 1,2 biliona EUR „odpowiedzialnych” inwestycji


Według danych EFAMA (ang. European Fund and Asset Management Association) wartość rynku funduszy typu ESG (ang. environmental, social, governance) wyniosła ponad 1,2 biliona Euro. To bagatela (sic!) wartość stanowiąca 20-krotność całego polskiego rynku funduszy inwestycyjnych wg. stanu na koniec 2020 roku. Liczba „odpowiedzialnych” funduszy inwestycyjnych wyniosła zaś ponad 2900.

Wzrost popularności funduszy, których polityka inwestycyjna dopuszcza lokaty tylko w akcje lub obligacje przedsiębiorstw spełniających wyśrubowane kryteria odpowiedzialności ekologicznej i społecznej wyraźnie zauważalny jest od 5 lat. W tym okresie średnie roczne tempo przyrostu funduszy ESG notowane jest na poziomie około 17% rocznie, podczas gdy liczba funduszy nie spełniających tych kryteriów wzrasta coraz wolniej, tj., około 4% r/r.

W zasadzie można byłoby uznać, że wartość rynku oraz liczba funduszy mówią już dość o popularności trendu „odpowiedzialnych” inwestycji wśród asset managerów, którzy nie tylko powołują nowe fundusze ESG, ale dostosowują także politykę inwestycyjną obecnych funduszy do kryteriów ESG. Jednak spójrzmy nieco szerzej. Odnieśmy te i kilka innych wartość do rynku funduszy non-ESG, czyli mogących inwestować także w instrumenty emitowane przez spółki nie spełanijące kryteriów odpowiedzialności ekologicznej i społecznej.

 

ESG vs non-ESG

O ile udział rynku ESG mierzony aktywami w całym rynku funduszy wynosił w styczniu 2016 roku 6,9% o tyle 5 lat później wzrósł już do 11,0%. W 2019 i 2020 dynamika wzrostu aktywów funduszy ESG wyniosła odpowiednio 40,7% i 37,1%; w przypadku funduszy non-ESG wzrost zanotował odpowiednio niższe poziomy tj. 18,4% oraz 4,8%.

Kluczowe są także liczby dotyczące sprzedaży netto funduszy ESG, także w pandemicznym już 2020 roku, kiedy wartość sprzedaży pomniejszona o umorzenia wyniosła 235 mld EUR (co stanowiło 27,3% wszystkich aktywów funduszy ESG, podczas gdy ten wskaźnik dla funduszy non-ESG wyniósł jedynie 3,3%!).

 

Ważny jest także aspekt struktury aktywów w dwóch porównywanych grupach funduszy. Wg stanu na koniec 2020 roku. Przedstawia go Tabela nr 1.

 

Tabela 1: Udział wybranych grup funduszy w strukturze aktywów ESG i non-ESG

 

fundusze ESG

fundusze non-ESG

Fundusze akcyjne

56%

39%

Fundusze obligacyjne

16%

28%

  Źródło: Opracowanie własne na podstawie EFAMA, Market Insights, Issue #4, March 2021

 

Aktywa ESG są wyraźnie zdominowane przez fundusze akcyjne, co stanowi także odpowiedź na pytanie o relatywnie szybki wzrost ich wartości vs fundusze non-ESG o znacznie bardziej zachowawczym profilu struktury aktywów.

 

Szczególne miejsce ekologii

W ramach funduszy ESG wyróżnia się także podgrupy tzw. impact funds, to znaczy inwestujących tylko w ramach wybranego jednego filaru filozofii ESG. I tak wartość rynku funduszy tylko środowiskowych lub ekologicznych inaczej nazywanych wyniosła na koniec 2020 roku ponad 320 mld EUR. Wśród tych funduszy dominowały te (prawie 60% aktywów), które inwestują w spółki skupiające się na ograniczeniu wykorzystania odnawialnych źródeł Energy (ang. Fossil-Fuel Free). Pozostałe 40% aktywów było równo podzielone pomiędzy fundusze inwestujące w odnawialne źródła energii, pozyskiwanie wody oraz szeroko rozumianą ochrona środowiska.    

Drugą grupą funduszy typu impact są fundusze społecznie odpowiedzialne, których wartość na koniec 2020 roku osiągnęła prawie 100 mld EUR. Około 40% aktywów tych funduszy zostało ulokowanych w instrumentach emitowanych przez spółki promujące idę gender oraz różnorodność, pozostałe 60% zaś w spółki inwestujące w rozwój społeczności lokalnych.

 

Odpowiedzialność w wydaniu ESG opłaca się Klientowi

Tą opłacalność należy postrzegać na dwa sposoby silnie ze sobą powiązane skądinąd. Otóż średnioroczna stopa zwrotu brutto w latach 2016-2020 (przed kosztami) z funduszy ESG wyniosła 10,4%, podczas gdy ten sam wynik dla funduszy non-ESG był o 1,2 p.p. gorszy. Tą różnicę przypisuje się główne wynikowi za 2020 rok, w którym fundusze non-ESG odczuły dużo silniejszy wstrząs i stąd mniejszy w konsekwencji wzrost z uwagi na COVID-19. 

W przypadku funduszy obligacyjnych średnioroczna stopa zwrotu brutto w analizowanym okresie z funduszy ESG wyniosła 2,5% vs 2,9% w przypadku funduszy non-ESG. Ta różnica na poziomie 0,4 p.p. na niekorzyść funduszy ESG tym razem można tłumaczyć tym, że fundusze ESG mają mniejszą niż fundusze non-ESG skłonność do nabywania ryzykownych papierów dłużnych. 

 

Drugi wymiar tytułowej opłacalności to poziom kosztów. Szczególnie duża różnica zauważalna jest w przypadku funduszy obligacyjnych. Średnia wartość rocznych kosztów przedstawia Tabela nr 2.

 

Tabela 2: Roczne koszty funduszy w ESG i non-ESG w wybranych okresach

Typ funduszu

Klasa aktywów

Rok

2018

2019

2020

ESG

Obligacje

0,6%

0,6%

0,5%

Akcje

1,1%

1,1%

1,0%

Non-ESG

Obligacje

0,8%

0,8%

0,8%

Akcje

1,2%

1,2%

1,2%

  Źródło: Opracowanie własne na podstawie EFAMA, Market Insights, Issue #4, March 2021

 

Ta różnica w kosztach na korzyść funduszy ESG wynika w głównej mierze z bardzo silnej konkurencji pomiędzy asset managerami, którzy starają się za wszelką cenę zdobyć nowych Klientów do swoich „odpowiedzialnych” rozwiązań. Trzeba także pamiętać, że fundusze ESG mogą przyjmować także postać ETF o bardzo niskich kosztach za zarządzanie. Istotny jest jednak także jeden aspekt w kontekście kosztów, a mianowicie te fundusze które ponoszą dodatkowe koszty na badanie kryteriów ESG w spółkach, w które inwestują są w stanie obniżyć koszty za zarządzanie tym samym skracając swoją marże z dwóch stron.

Konkluzja z tych kilku przedstawionych faktów jest klarowna - fundusze ESG już wyznaczają główne trendy inwestycyjne na świecie, a za kilka lat zdominują rynek zarówno pod względem wartości rynku jak i liczby funduszy. Inwestycje społecznie i ekologicznie odpowiedzialne także w Polsce postawiły już pierwsze kroki, ale patrząc na tempo rozwoju tego segmentu inwestycji w Europie jesteśmy nad Wisłą jeszcze na bardzo wczesnym etapie.  

 

Grzegorz Kaliszuk

Dyrektor Departamentu Produktów Inwestycyjnych w Phinance S.A.

 


czytaj także