środa, 29 marca 2017

JAK WYBRAĆ POLISĘ NA ŻYCIE?


Wielu z nas prędzej czy później staje przed wyborem polisy na życie. O tę formę ochrony powinny zadbać w szczególności osoby, które mają rodzinę lub posiadają zobowiązania takie jak kredyt hipoteczny. Czym się kierować przy wyborze polisy i jak świadomie wybrać tę odpowiednią? Czy cena faktycznie jest najważniejsza? W internecie znajdziemy wiele różnych informacji, które podpowiadają, na co zwrócić uwagę przy wyborze ubezpieczenia. Zwykle trudno jednak pozyskać z nich wiedzę wykraczającą poza podstawowy zakres. Niewiele z tych porad jasno i zrozumiale mówi o tym, czego można się spodziewać w ramach oferowanych produktów ubezpieczeniowych i w jaki sposób interpretować zapisy zawarte w ogólnych warunkach (OWU).

SPRAWDŹ OKOLICZNOŚCI

 

W ubezpieczeniach na życie bardzo istotny jest ich zakres. Często spotykamy się z umowami, które obejmują jedynie zgon w wyniku nieszczęśliwego wypadku. Według definicji „nieszczęśliwy wypadek” to zdarzenie nagłe, niezależne od woli poszkodowanego, wywołane przyczyną zewnętrzną. To z kolei oznacza, że umowa ubezpieczenia nie obejmuje zgonów w wyniku choroby. Z tego względu, że choroba jest przyczyną wewnętrzną. Bardzo często spotkać się można z argumentem, że najczęstszym powodem zgonów jest właśnie nieszczęśliwy wypadek. Nie potwierdzają tego jednak żadne statystyki. Wręcz przeciwnie, według Głównego Urzędu Statystycznego ponad 90% zgonów jest spowodowanych chorobą. Dlatego też to, co jest uwzględnione w zakresie, jest niezwykle istotne. Z ubezpieczenia powinna zostać wypłacona kwota niezależnie od tego, czy ktoś zginie w Urugwaju, podczas gry w szachy, tenisa lub na statku. Jedyne, co może stanowić ograniczenie, to wyłączenia.

 

UWAŻAJ NA WYŁĄCZENIA

 

Wyłączenia można podzielić na dwie grupy - kodeksowe i takie, które towarzystwa same umieszczają w ogólnych warunkach umowy. Na wyłączenia kodeksowe nie mamy wpływu. Narzucają je zewnętrzne przepisy prawne, niezależne od woli towarzystw ani klienta.

 

Jednym z takich wyłączeń jest samobójstwo. Według artykułu 833 Kodeksu Cywilnego zgon w wyniku samobójstwa stanowi zdarzenie, za które towarzystwo nie musi wypłacać świadczenia. Ograniczenie, jakie jest w paragrafie, określa, że tego typu zdarzenie, by podlegać wypłacie sumy ubezpieczenia, musiałoby mieć miejsce po upływie dwóch lat od daty zawarcia umowy. Zdarzają się towarzystwa, które skracają ten czas do jednego roku. Jednak w praktyce długość tego okresu nie przesądza o jakości danej umowy. Należałoby zastanowić się nad tym, czy faktycznie jakikolwiek ubezpieczający się zawiera umowę ubezpieczenia z postanowieniem, że po roku popełni samobójstwo.

 

Innym wyłączeniem kodeksowym jest zgon w wyniku zdarzenia, na które wpływ miał czynnik zatajony przez ubezpieczonego w momencie zawierania umowy. Jest to szczególnie istotny zapis w przypadku osób, które przeszły ciężką chorobę lub posiadają poważne schorzenie. W momencie zawierania umowy ubezpieczenia klient jest proszony o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące swojego stanu zdrowia. Ignorowanie lub bagatelizowanie ankiety medycznej może w następstwie spowodować komplikacje przy wypłacie świadczenia. Często osoby ze schorzeniami, nawet tymi błahymi, nie podają ich w ankiecie. Podlegając ubezpieczeniu, mogą jednak ulec zdarzeniu ubezpieczeniowemu z powodu dolegliwości  niewspomnianej wcześniej w ankiecie.  W takiej sytuacji towarzystwo, które odkryje zatajenie przy weryfikacji historii medycznej ubezpieczonego, może odmówić wypłaty świadczenia. Rodzina ubezpieczonego najczęściej obwinia towarzystwo ubezpieczeniowe, zapominając, że to najczęściej ubezpieczony dopuścił się wykroczenia. Jedynym zabiegiem uchylającym ten paragraf jest wystąpienie takiego zdarzenia po upływie trzech lat od zawarcia umowy. Po tym okresie towarzystwo nie może powołać się na zatajenie i niezależnie od tego, czy miało ono miejsce czy też nie, świadczenie musi zostać wypłacone. Ostrzegamy przed umowami ubezpieczenia zawieranymi na okres krótszy niż wspomniane 3 lata. W takich przypadkach nie ma szansy, aby okres trzyletniego przedawnienia kiedykolwiek upłynął, gdyż po upływie okresu umowa zawsze będzie się odnawiać.

 

Jakie inne wyłączenia często pojawiają się w ogólnych warunkach umowy? Towarzystwa ograniczają swoją odpowiedzialność na wypadek zgonu w wyniku konfliktów zbrojnych, popełnienia przestępstwa, aktu terroru, przedawkowania alkoholu lub środków odurzających lub w wyniku wycieku radioaktywnego. Większość z tych zapisów jest jak najbardziej uzasadniona. Tylko gdzie tak naprawdę obecnie można znaleźć umowę, która nie posiada ich wszystkich?

 

Typowymi wyłączeniami, czyli takimi, które można znaleźć w większości ogólnych warunków, są: zgon w wyniku konfliktów zbrojnych, powstań lub przewrotów wojskowych. Konflikty zbrojne, takie jak wojna, są wydarzeniami mającymi charakter ogólnokrajowy, a czasami nawet światowy. W kraju objętym konfliktem zbrojnym jest się narażonym na niebezpieczne sytuacje, nawet gdy przebywa się w miejscowości turystycznej. Stąd też większość towarzystw wyłącza takie właśnie przypadki. Wyjazd do kraju, w którym trwają działania wojenne lub konflikty, wiąże się z koniecznością wyboru oferty towarzystwa, które wypłaca świadczenie w przypadkach zgonu w tych okolicznościach. Takich ubezpieczycieli na rynku jest jednak naprawdę niewielu.

 

Innym często spotykanym zapisem jest brak odpowiedzialności za zgon w wyniku aktów terroru lub przemocy. Tutaj „diabeł tkwi w szczegółach”. Bardzo ważnym słowem w przypadku tego rodzaju wyłączeń jest słowo „aktywny” lub „czynny”. Dzięki tym sformułowaniom cały zapis posiada inny kontekst. Przez ich zastosowanie wyłączenie obejmuje zdarzenia, w których poszkodowany był ofiarą. Bez tych stwierdzeń zapis sugeruje, że wyłączone są wszelkie zdarzenia związane z aktami terroru.

 

Często można spotkać w ogólnych warunkach wyłączenie odpowiedzialności towarzystwa w przypadku zdarzenia w wyniku przestępstwa. Warto zwrócić uwagę na ten zapis. Otóż jednym z najczęściej popełnianych przestępstw jest spowodowanie wypadku komunikacyjnego (art. 177 a kodeksu karnego). Jeżeli sprawca wypadku zginie w jego wyniku, a według opinii policji i sądu było to przestępstwo, to niestety są podstawy, aby świadczenie z tytułu polisy nie zostało wypłacone.

 

Zdarzają się też wyłączenia odpowiedzialności zdarzeń spowodowanych nadużyciem alkoholu, narkotyków, środków odurzających lub leków. Wyłączenie związane z narkotykami może wydać się oczywiste, choćby z tego względu, że tego typu substancje są nielegalne. Z drugiej strony trudno sobie wyobrazić zgon w wyniku nadużycia alkoholu lub leków, niebędący jednocześnie samobójstwem, a to ostatnie jest przecież wyłączeniem ustawowym. Czemu jednak godzić się na umowę, która zawiera takie wyłączenie, skoro dostępnych jest wiele takich, które go nie posiadają.

 

Przestrzegamy przed akceptowaniem umów, których zapisy przewidują wyłączenie różnego rodzaju zachorowań zdiagnozowanych przed zawarciem umowy ubezpieczenia. Co innego wspomniany na początku zapis o wyłączeniu chorób, które ubezpieczony zataił w procesie zawarcia umowy, a co innego wyłączenie zachorowań, o których ubezpieczony wiedział i poinformował towarzystwo.

 

PORÓWNAJ OFERTY

 

Przy wyborze polisy pojawia się pytanie, czy ubezpieczenia, które posiadają mniej wyłączeń, są zdecydowanie droższe niż pozostałe? Oczywiście cena zależy od wielu czynników, nie tylko wieku, ale także historii medycznej osoby ubezpieczonej. Porównując jednak standardowe oferty, znajdziemy różnicę, ale na korzyść ubezpieczeń o mniejszej liczbie wyłączeń.

 

Trzeba pamiętać, że przed podpisaniem umowy ubezpieczenia analiza ogólnych warunków (OWU) pod kątem zakresu i wyłączeń to KONIECZNOŚĆ. Warto dopytać swojego doradcy o te zapisy. Trzeba także zwracać uwagę na wskazane słowa pojawiające się w zapisach. Jeżeli pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości, należy wyjaśniać je na bieżąco. Nie rezygnuj z tego.  Umowa ubezpieczenia chroni Twoich najbliższych, więc ważne jest, w jakich przypadkach otrzymają oni pieniądze.

 

 

Andrzej Kowerdej

 

 

 

 


czytaj także